Vermogen is iets waar veel mensen van dromen, maar wat het precies inhoudt en hoe je het opbouwt, weten de meesten niet goed. Het gaat om de totale waarde van alles wat je bezit, min wat je schuldig bent. Denk aan spaargeld, een eigen huis, aandelen of een bedrijf. Sommige mensen bouwen in stilte een groot bedrag op, terwijl anderen er openlijk over praten. De Nederlandse kunstenaar Joseph Klibansky stond in 2017 op de lijst van jonge miljonairs in Nederland, met een geschatte rijkdom van zo’n 7 miljoen euro. Zijn verhaal laat zien hoe iemand op jonge leeftijd een groot fortuin kan opbouwen, maar ook hoeveel vragen dat oproept bij andere mensen.
Hoe mensen hun rijkdom opbouwen
Achter elk groot privékapitaal zit een verhaal. Dat verhaal begint bijna altijd met een combinatie van discipline, keuzes en vaak ook geluk. Sommige mensen sparen jarenlang een deel van hun inkomen op, terwijl anderen investeren in aandelen, vastgoed of een eigen onderneming. Joseph Klibansky bouwde zijn bezittingen op via de kunstwereld, met schilderijen en sculpturen die wereldwijd worden verkocht. In 2017 groeide zijn totale bezit met maar liefst 45,5 procent. Dat soort groei zie je zelden bij een traditionele spaarrekening. Wie zijn geld slim inzet, bijvoorbeeld door het te spreiden over verschillende soorten investeringen, heeft meer kans om financieel vooruit te komen. Er is geen één manier die voor iedereen werkt, maar de basis is bijna altijd hetzelfde: meer binnenkrijgen dan uitgeven en het verschil laten groeien.
Het verschil tussen inkomen en opgebouwd bezit
Een hoog salaris betekent niet automatisch dat iemand veel heeft opgebouwd. Dat is een misverstand dat veel mensen maken. Inkomen is wat er elke maand binnenkomt. Wat je daarmee doet, bepaalt uiteindelijk hoeveel je bij elkaar spaart of investeert. Iemand met een modaal loon die spaart en belegt, kan op termijn meer overhouden dan iemand met een topinkomen die alles uitgeeft. Financieel kapitaal groeit door samengestelde rente, waardestijging van bezittingen of winst uit een bedrijf. Dit zijn mechanismen die in de loop van de tijd steeds harder werken. Hoe eerder je begint, hoe meer tijd die mechanismen hebben om te groeien. Dat maakt leeftijd een belangrijke factor bij het opbouwen van een gezonde financiële positie.
Transparantie en speculatie rondom grote fortuinen
Over het persoonlijk bezit van bekende Nederlanders bestaat vaak veel onduidelijkheid. Exacte bedragen zijn zelden openbaar en wat er wel bekend is, komt vaak van schattingen. Dat geldt ook voor Klibansky, over wiens totale bezit sinds 2017 weinig nieuwe informatie beschikbaar is. Tijdschriften als Quote maken jaarlijkse lijsten van rijke mensen, maar die zijn gebaseerd op wat openbaar zichtbaar is: bedrijfsresultaten, vastgoed en kunst. Wat er echt op iemands bankrekening staat, blijft privé. Die ondoorzichtigheid zorgt voor speculatie. Mensen vullen de gaten op met aannames, en die kloppen lang niet altijd. Toch zegt zo’n lijst iets over hoe rijkdom in Nederland verdeeld is en welke sectoren de meeste mogelijkheden bieden om snel te groeien.
Wat je zelf kunt doen om financieel sterker te staan
Je hoeft geen kunstenaar of ondernemer te zijn om financieel sterker te worden. De stappen die gewone mensen zetten, zijn vaak kleiner maar niet minder belangrijk. Een eerste stap is inzicht krijgen in wat je uitgeeft en wat er overblijft. Daarna kun je denken aan een buffer opbouwen voor onverwachte kosten, gevolgd door het inzetten van overtollig geld op een manier die past bij jouw situatie. Dat kan een spaarrekening zijn, maar ook beleggen in fondsen of het aflossen van schulden. Elke keuze heeft voor en nadelen, afhankelijk van je leeftijd, inkomen en doelen. Wat experts steeds herhalen: begin vroeg, wees geduldig en zorg dat je niet meer uitgeeft dan je binnenkrijgt. Rijkdom is voor de meeste mensen geen kwestie van geluk, maar van langdurige gewoontes.
Veelgestelde vragen
Hoe snel kun je als gewone werknemer een serieus bedrag opbouwen?
Hoe snel je als gewone werknemer een serieuze som bij elkaar spaart, hangt af van je inkomen, je vaste lasten en hoeveel je maandelijks opzij zet. Wie elke maand 200 euro spaart en dat belegt met een gemiddeld rendement van 6 procent per jaar, heeft na 20 jaar meer dan 90.000 euro. Tijd is daarbij de grootste factor.
Is beleggen riskanter dan sparen?
Beleggen brengt meer risico met zich mee dan sparen, omdat de waarde van beleggingen kan dalen. Tegelijk levert sparen op dit moment minder op dan de inflatie in veel jaren. Wie lang de tijd heeft en risico kan verdragen, kiest soms voor beleggen. Wie zekerheid wil, houdt het bij een spaarrekening of staatsobligaties.
Waarom groeien grote fortuinen sneller dan kleine?
Grote fortuinen groeien sneller omdat het rendement op een groot bedrag in absolute zin veel meer oplevert. Een procent groei op 1 miljoen is 10.000 euro. Op 1.000 euro is dat slechts 10 euro. Dat effect heet samengestelde groei en zorgt ervoor dat vermogensverschillen in de loop van de tijd groter worden.
Wat telt mee bij het berekenen van je totale bezit?
Bij het berekenen van je totale bezit tellen alle waardevolle zaken mee die je in eigendom hebt: spaargeld, een eigen woning, aandelen, pensioenopbouw en andere eigendommen. Daar trek je alle schulden vanaf, zoals een hypotheek of een lening. Wat er dan overblijft, is je nettobezit.